- Hợp đồng tương lai đậu nành tăng mạnh sau khi Tổng thống Trump công bố khả năng đạt được thỏa thuận
- Tổng thống Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình hướng tới ổn định quan hệ Mỹ – Trung
- Tổng thống Mỹ có thể thăm Bắc Kinh vào tháng 4
Nỗ lực "phá băng" quan hệ và những cử chỉ thiện chí
Tổng thống Donald Trump cho biết Trung Quốc đang cân nhắc mua thêm đậu nành từ các nông trại Mỹ. Tuyên bố này được đưa ra sau cuộc đối thoại mà ông mô tả là "rất tích cực" với Chủ tịch Tập Cận Bình vào thứ Tư, bất chấp việc Bắc Kinh vừa lên tiếng cảnh báo Washington về các hợp đồng bán vũ khí cho Đài Loan.
Như một cử chỉ thiện chí hai tháng trước chuyến thăm dự kiến tới Bắc Kinh, ông Trump tiết lộ ông Tập sẽ xem xét tăng sản lượng nhập khẩu đậu nành từ Mỹ lên 20 triệu tấn trong mùa vụ này, thay vì mức 12 triệu tấn như trước đây. Ngay lập tức, giá đậu nành kỳ hạn đã tăng vọt. Cuộc gọi diễn ra chỉ vài giờ sau khi ông Tập họp trực tuyến với Tổng thống Nga Vladimir Putin, thảo luận về Đài Loan cùng hàng loạt vấn đề thương mại và an ninh vốn là nguồn cơn gây căng thẳng giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới.
Cả hai nhà lãnh đạo đều công khai khẳng định tầm quan trọng của mối quan hệ cá nhân sau cuộc điện đàm đầu tiên kể từ tháng 11. Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump ca ngợi cuộc gọi "tất cả đều rất tích cực", mối quan hệ của ông với ông Tập "cực kỳ tốt" và cả hai đều nhận thức được tầm quan trọng của việc duy trì sự ổn định này. Phía chính phủ Trung Quốc cũng dẫn lời ông Tập khẳng định: "Tôi rất coi trọng quan hệ Trung - Mỹ".
Dù ông Trump từng coi Trung Quốc là lý do cho nhiều chính sách cứng rắn từ Canada đến Greenland và Venezuela, nhưng trong vài tháng qua, ông đã nới lỏng chính sách với Bắc Kinh ở một số lĩnh vực then chốt, từ thuế quan đến chip máy tính cao cấp và máy bay không người lái. Bonnie Glaser, chuyên gia tại Quỹ German Marshall, nhận định: "Cả hai bên đang phát đi tín hiệu rằng họ muốn bảo vệ sự ổn định trong mối quan hệ Mỹ - Trung."
>> Xem thêm: Trung Quốc chỉ trích Mỹ sau vụ bắt giữ Tổng thống Venezuela
Những điểm nóng chiến lược và bài toán kinh tế
Đài Loan vẫn là điểm nóng căng thẳng nhất. Tháng 12 vừa qua, Mỹ đã công bố hợp đồng bán vũ khí lớn nhất lịch sử cho Đài Loan trị giá 11,1 tỷ USD để tăng cường phòng thủ. Trung Quốc coi Đài Loan là lãnh thổ của mình và yêu cầu Mỹ phải xử lý vấn đề này một cách thận trọng. Bên cạnh đó, ông Trump cũng muốn đưa Trung Quốc tham gia vào các hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân mới trong bối cảnh cuộc chạy đua vũ trang toàn cầu có nguy cơ gia tăng.
Vấn đề kinh tế vẫn là trọng tâm tranh chấp. Trong khi ông Trump dùng thuế quan làm trụ cột để vực dậy sản xuất trong nước, thì Phó Tổng thống JD Vance vừa công bố kế hoạch thành lập một khối thương mại ưu tiên giữa các đồng minh về khoáng sản thiết yếu. Đây là nỗ lực nhằm xóa bỏ đòn bẩy mà Trung Quốc đang nắm giữ đối với Mỹ nhờ việc kiểm soát các loại kim loại then chốt. Hai bên đang tích cực tìm kiếm các điểm chung trước thềm chuyến thăm Bắc Kinh vào tháng 4 tới.
Đậu nành đóng vai trò then chốt vì nông dân Mỹ là nhóm cử tri quan trọng của ông Trump, trong khi Trung Quốc là khách hàng lớn nhất. Do căng thẳng thương mại, doanh số bán đậu nành của Mỹ năm nay đã rơi xuống mức thấp nhất trong 14 năm. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng nếu Trung Quốc mua thêm 8 triệu tấn, nguồn cung của Mỹ có thể không đủ đáp ứng, dẫn đến việc giá cả tăng cao và buộc các khách hàng khác phải chuyển sang mua hàng từ Brazil.
Nghị sĩ Ro Khanna đã chỉ trích các thỏa thuận của ông Trump, cho rằng khối lượng mua đậu nành vẫn thấp hơn thời điểm trước khi ông nhậm chức và ông Trump đã "im hơi lặng tiếng" trước các vấn đề nhạy cảm như Đài Loan hay Ukraine. Ngoài nông sản, hai nhà lãnh đạo còn thảo luận về Iran, động cơ máy bay và năng lượng. Đặc biệt, phía Mỹ ám chỉ Trung Quốc sẽ phải mua dầu của Venezuela theo các điều khoản do Mỹ định đoạt sau khi Washington gây áp lực lên chính quyền Caracas.
Golden Fund nhận định: Thông tin về cuộc điện đàm "nồng ấm" và cam kết mua thêm 20 triệu tấn đậu nành của Trung Quốc là một tín hiệu hạ nhiệt căng thẳng thương mại cực kỳ mạnh mẽ, giúp ổn định tâm lý thị trường tài chính toàn cầu. Đối với thị trường vàng, đây là thông tin mang tính chất tiêu cực trong ngắn hạn.
>> Xem thêm: Tổng thống Trump khẳng định quan hệ Mỹ–Trung “cực kỳ mạnh” sau cuộc trao đổi với Chủ tịch Tập Cận Bình
